Neem contact op

Direct contact bel  038 46 00 111
Nieuwsbericht: 24 Januari 2019: Inloopspreekuur Personen- en Familierecht en Erfrecht

Nieuwsflits: Klokkenluidersregeling verplicht!

Nieuwsflits: Klokkenluidersregeling verplicht!

Op 1 maart 2016 heeft de Eerste Kamer - na een jarenlang politiek debat - het wetsvoorstel "Huis voor klokkenluiders" aangenomen. Deze wet, die per 1 juli 2016 formeel van kracht is, bevat kort gezegd een tweetal onderwerpen, te weten de instelling van het "Huis voor klokkenluiders" alsook een verplichting voor werkgevers tot instelling van een interne klokkenluidersregeling.

Huis voor klokkenluiders

Ten eerste roept de wet een zelfstandig en onafhankelijk "huis voor klokkenluiders" in het leven. Dit huis - dat een zelfstandig bestuursorgaan is - kan klokkenluiders adviseren maar ook zelf onderzoek doen naar aanleiding van meldingen. Het gaat dan om meldingen door (ex) werknemers van vermoedelijke misstanden binnen organisaties. De wet is uitdrukkelijk niet bedoeld voor alle vermoedens van misstanden, voorwaarde is dat daarbij het maatschappelijk belang in het geding is. Het Huis bestaat uit twee afdelingen. De afdeling advies heeft tot taak om (mogelijke) klokkenluiders te voorzien van advies en informatie. De afdeling onderzoek heeft verderstrekkende bevoegdheden. Zij kan onderzoek verrichten, gegevens opvragen en daarbij bijvoorbeeld getuigen onder ede laten horen. Een onderzoek wordt afgerond met een openbaar rapport.

Interne klokkenluidersregeling

Ten tweede introduceert de nieuwe wet de verplichting tot instelling van een klokkenluidersregeling voor werkgevers die in de regel meer dan 50 werknemers in dienst hebben. Voor het aantal werkzame personen in de organisatie tellen ook stagiaires, vrijwilligers en ZZP'ers mee.

De wet kent een gelaagd systeem. Indien er sprake is van een adequate interne regeling dient de klokkenluider deze procedure te doorlopen alvorens het Huis een onderzoek kan starten. Uitzondering daarop vormt de situatie waarin interne melding niet gevergd kan worden van de melder, dit ter beoordeling van het Huis. Bovendien kan de werknemer altijd advies inwinnen.

De Wet Huis voor Klokkenluiders bepaalt in grote lijnen waaraan een dergelijke procedure moet voldoen, de concrete uitwerking wordt aan de werkgever overgelaten.

De interne regeling dient in ieder geval de volgende onderwerpen te bevatten:

  • Vastlegging van de wijze waarop met een interne melding wordt omgegaan;

  • Omschrijving van de definitie "vermoeden van een misstand" in de zin van de wet;

  • Vastlegging van de persoon/functionaris bij wie het vermoeden kan worden gemeld;

  • De verplichting van de werkgever om de melding op verzoek vertrouwelijk te behandelen;

  • De mogelijkheid voor de werknemer om een adviseur in vertrouwen te raadplegen over het vermoeden van een misstand.

De interne regeling dient schriftelijk of digitaal aan alle medewerkers bekend te worden gemaakt, waarbij ook de rechtsbescherming en externe meldingsmogelijkheden vermeld dienen te worden.

Arbeidsrechtelijke bescherming

Naast de Wet Huis voor Klokkenluiders - waarin de regeling nader wordt toegelicht - is een tweetal wetswijzigingen van belang. Allereerst wordt in het Burgerlijk Wetboek een artikel toegevoegd waarin kort gezegd is bepaald dat de klokkenluider niet door de werkgever benadeeld mag worden als gevolg van diens melding. Voorwaarde daarvoor is wel dat de klokkenluider te goeder trouw is en de misstand op de juiste wijze gemeld is. De bescherming ziet zowel op ontslag als op andere vormen van benadeling zoals bijvoorbeeld overplaatsing, degradatie of aanpassing van arbeidsvoorwaarden.  

Instemmingsrecht OR

Een andere belangrijke wijziging doet zich voor in de Wet op de ondernemingsraad (WOR). Het vaststellen, wijzigen of intrekken van een regeling of procedure ten aanzien van het melden van (vermoedelijke) misstanden wordt toegevoegd aan artikel 27 van de WOR. Dat betekent dat de ondernemer het voorgenomen besluit ten aanzien van die klokkenluidersregeling ter instemming dient voor te leggen aan de OR.

Conclusie; niets doen is geen optie

Voor de (relatief) grote werkgever luidt het advies om voortvarend aan de slag te gaan met het instellen van een interne klokkenluidersregeling. Het verdient aanbeveling om daarbij allereerst te kijken naar de huidige interne regelingen. Mogelijk bestaat er binnen de organisatie al een (klachten)regeling die met een paar kleine aanpassingen kan voldoen aan de vereisten in de Wet Huis voor Klokkenluiders. Op die manier kan de implementatie vrij gemakkelijk worden doorgevoerd, zij het dat ook deze aanpassing instemming van de OR behoeft. Mochten dergelijke regels nog niet voorhanden zijn, of indien u vragen heeft over de aanpassing van bestaande regelingen, dan voorzien wij u graag van advies.



Zwolle

Gespecialiseerde advocaten in ondernemingsrecht, familierecht, arbeidsrecht, letselschade, echtscheiding, erfrecht, huurrecht, vastgoed en contractenrecht.

Burgemeester van Roijensingel 1
8011 CS Zwolle

Meppel

Gespecialiseerde advocaten in familierecht, arbeidsrecht, letselschade, erfrecht, ondernemingsrecht, insolventie en huurrecht.

Parallelweg 1 a
7941 HH Meppel

Over ons

Kwaliteit en passie voor het vak staan bij ons centraal, naast directe toepasbaarheid van onze adviezen. 

Juridisch advies vraagt om een persoonlijke aanpak. Korte lijnen, betrokkenheid, 100% aandacht voor uw zaak.

 

Arslan & Ter Wee advocaten: gespecialiseerd én veelzijdig.