Herstructureren in coronatijd

1 september 2020

De coronacrisis stelt ondernemingen voor grote uitdagingen: een sterke omzetdaling, liquiditeitstekorten, leveranciers die niet kunnen leveren en tekort aan werknemers. Sinds de start van de coronacrisis zijn veel bedrijven in zwaar weer terecht gekomen. Herstructurering, sanering of zelfs het failliet gaan van de onderneming is soms onontkoombaar.

In dit artikel informeren wij u over de mogelijkheden.

Afspraken met belangrijkste leveranciers en gebruikmaken van steunmaatregelen

Een eerste stap bij dringende liquiditeitstekorten is om contact op te nemen met de belangrijkste leveranciers van de onderneming. Maak betalingsafspraken, regel een betalingsuitstel of zorg dat openstaande schulden tijdelijk worden bevroren. Verder is het goed om uit te zoeken van welke steunmaatregelen van de overheid uw onderneming gebruik kan maken.

Als de afspraken met schuldeisers en de steunmaatregelen onvoldoende zijn om de coronacrisis door te komen, dan zal het noodzakelijk zijn om de onderneming te herstructureren. Dat kan bijvoorbeeld door het afstoten (verkopen) of saneren van verliesgevende bedrijfsonderdelen, door een herstructureringsakkoord met de schuldeisers in aandelen, door een surseance van betaling of omzetten van schulden.

Sanering

Als alleen bepaalde delen van de onderneming slecht draaien, dan kan saneren of beëindigen van dat deel van de onderneming een mogelijkheid zijn. Vrijwel altijd zal het saneren of beëindigen van bedrijfsonderdelen gepaard gaan met (gedwongen) ontslagen. Daarom zijn met saneren of beëindigen vaak hoge kosten gemoeid.

Verkoop van een verliesgevend bedrijfsonderdeel is ook een mogelijkheid. Dat werkt wel kostenbesparend, maar net als bij sanering lost het de bestaande schulden niet op, maar kan mogelijk liquiditeit opleveren.

Akkoord met schuldeisers / WHOA

Als de bestaande schulden zo groot zijn dat deze niet meer kunnen worden voldaan, maar als de onderneming na herstructurering levensvatbaar is, dan is het de moeite waard om een herstructureringsakkoord aan te bieden aan de schuldeisers. In zo’n herstructureringsakkoord wordt dan afgesproken dat schuldeisers genoegen nemen met betaling van een gedeelte van hun vordering tegen finale kwijting. Dit gaat echter op vrijwillige basis. Als een schuldeiser niet wil meewerken aan een akkoord, komt er geen akkoord tot stand. Alleen in insolventieprocedures (surseance van betaling, faillissement) kan met goedkeuring van de rechter een akkoord dwingend aan schuldeisers worden opgelegd.

Dat wordt in de toekomst mogelijk anders. Op 26 mei 2020 heeft de tweede kamer de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) aangenomen. Deze wet biedt de mogelijkheid om een aangeboden akkoord ook buiten faillissement en surseance van betaling ter goedkeuring aan de rechter voor te leggen. Als aan alle voorwaarden is voldaan, zal de rechtbank het akkoord goedkeuren en zijn alle schuldeisers verbonden aan het akkoord.

De WHOA is nu in behandeling bij de eerste kamer. Het is nog onduidelijk wanneer deze zal worden ingevoerd.

Surseance van betaling

Een surseance van betaling vormt als het ware een tijdelijk betalingsuitstel voor de gewone schulden. De surseance van betalingen wordt door de onderneming zelf aangevraagd en de rechtbank stelt in geval van surseance van betaling een bewindvoerder aan.

Het doel van de surseance van betaling is het reorganiseren en het voortzetten van de levensvatbare onderdelen van de onderneming door het aanbieden van een akkoord aan de schuldeisers. Tijdens de surseance van betaling wordt de onderneming gewoon voortgezet onder leiding van het bestuur, maar zal het bestuur voor de meeste handelingen medewerking van de bewindvoerder nodig hebben.

De surseance van betaling werkt echter niet voor zgn. preferente schuldeisers, zoals de belastingdienst en werknemers, en ook niet voor schuldeisers met zekerheidsrechten, zoals pandrechten en hypotheekrechten (meestal de financierende bank). In de meeste gevallen zijn dit de belangrijkste schuldeisers. Daardoor is een surseance van betaling vaak gedoemd om te mislukken en zal binnen enkele dagen de surseance van betaling worden omgezet in een faillissement.

Faillissement

Helaas is een faillissement soms de enige uitweg. Een faillissement kan op verzoek van de onderneming of van een schuldeiser worden uitgesproken. Daarvoor moet er een toestand bestaan dan de onderneming is opgehouden te betalen en er ten minste twee schuldeisers zijn, waarvan er in ieder geval één een opeisbare vordering heeft.

Als het faillissement wordt uitgesproken stelt de rechtbank een curator aan die de boedel gaat beheren en vereffenen. De curator gaat bekijken wat er in de boedel zit en dat te gelde maken. Dat kan door verkoop van de onderneming, delen van de onderneming of door het verkopen van de losse activa. De opbrengst wordt dan verdeeld onder de schuldeisers.

Hoewel het faillissement een procedure is die is gericht op het beëindigen van een vennootschap, kan het faillissement ook worden gebruikt om een onderneming te herstructureren. Uit het faillissement kunnen dan de levensvatbare onderdelen van de onderneming worden gekocht, zonder dat de schulden mee overgaan. Het is dan ook niet verplicht om ook alle werknemers van de failliete onderneming mee te nemen. De koper van het bedrijfsonderdeel kan zelf kiezen of, en zo ja hoeveel werknemers hij een arbeidsovereenkomst aanbiedt.

Advies nodig?

De coronacrisis biedt naast de financiële moeilijkheden ook soms kansen. Zo ontstaan er mogelijkheden voor partijen die geïnteresseerd en bereid zijn om te investeren in bedrijven in financiële moeilijkheden. Ook biedt het kansen voor overnames (binnen of buiten faillissement).

Heeft u vragen? Of benieuwd wat de (on)mogelijkheden zijn voor uw onderneming? Wij denken graag met u mee. Neem contact op met Ali Arslan of Jelle Damstra via 038-4600111 of info@atwadvocaten.nl.